📌 अटॅकिंग कोरोना आणि नशीबलेस माणसं!

📌
अटॅकिंग कोरोना आणि नशीबलेस माणसं!

      सध्याच्या लॉकडाऊन सिच्युएशनमध्ये शासन, पोलिस, डॉक्टर्स, नर्सेस, शेतकरी समाजाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रचंड मेहनत घेत असताना समाजसेवकांची खूप मोठी फळी घरोघरी जाऊन शिधावाटप आणि आवश्यक त्या ठिकाणी आर्थिक मदत करताना दिसते आहे. माणुसकीचं वातावरण सगळीकडे तयार झालेलं आहे. माणसं घरीच आहेत, परंतु मनाने एकमेकांशी जोडली जात आहेत. सध्या कोणालाही कुणाबद्दल वैरभाव निर्माण झाल्यासारखं वाटत नाही.
जाईल रात्र काळी
होईल लख्ख सारे
पण तांबडे फुटेतो
थांबायला हवे तू!
असा धीर देत सगळ्यांचं भलंच होवो अशीच सगळ्यांची इच्छा दिसते आहे. संकटात अवघा माणूस एक झाला आहे!
         तरीही या सगळ्यांमध्ये एक वर्ग डोळ्यासमोर तरळून गेला, नशीबलेस!
        नाही! हा तो वर्ग नाही, जो मजुरांचा आहे, हा तोही वर्ग नाही, जो दुसरीकडे अडकून पडला आहे किंवा त्याचे दोन वेळचे खाण्याचे हाल होत आहेत. माझ्या नजरेत आलेले नशीबलेस दुसरेच आहेत. सध्या त्यांच्यावर कुठलंही आर्थिक संकट आलेलं नाही. बँकेत चिकार पैसा आहे, असाही एक खूप मोठा वर्ग आहे. घरात बसून आहे. जास्तीत जास्त त्यांच्या व्यवसायावर परिणाम झाला असणार इतकंच. परंतु सोशल आय क्यु किंवा समाजांक असतो ना, त्या बाबतीत ही माणसं नशीबलेस आहेत. म्हणजे लॉकडाऊनच्या किंबहूना कोरोना क्रायसिसच्या अगोदर ही माणसं कधी समाजात जाऊन मिसळलीच नव्हती. चारचौघात जाऊन गप्पांची मैफिल रंगवण्यात ही माणसं त्यावेळेला कमी पडायची. कायम आपल्याच कोषात राहत असल्यामुळे किंवा अधिकारपणाचा बडेजाव असल्यामुळे आपण इतरांमध्ये मिसळू शकतो ही भावना त्यांच्यात तेव्हा नव्हतीच मुळी!
        आता तर ही माणसं अगदी एकाकी झाली आहेत. त्यांना साधी साधी माणसं भारी पडु लागलीयेत. बाहेरच्या जगाचं सोडा, ही माणसं घरातल्यांशीही धड बोलू शकत नाहीयेत. आपला मोबाईल आणि आपण. बस! घरात राहून बायकोशी बोलणार नाहीत, मुलांशी खेळणार नाहीत, आई वडिलांशी चर्चा करणार नाहीत.  त्यांना स्वतःला काय वाटतंय हेही बाकीच्यांना सांगणार नाहीत!! आपल्याच कोषात रमलेली. बिचारी नशीबलेस माणसं!
       सध्या प्रशासनाच्या परवानगीने गोरगरिबांना शिधावाटप करण्यासाठी खूप हात पुढे येत आहेत. ही नशीबलेस माणसं त्यात त्यांचा वाटा देवू इच्छितात, शकतात परंतु तेही त्यांना जमत नाहीये! त्यांच्याकडे पैसा आहे, पण पुढे होऊन 'मी इतकी रक्कम देतो' असं म्हणण्याची त्यांच्यात हिंमत नाही. त्यांच्याकडे धान्याची पोती भरलेली आहेत, पण मी पसाभर धान्य देतो असं म्हणण्याची त्यांच्यात हिंमत नाही आणि म्हणू तर कुणाला म्हणू?ही एक भीती त्यांना खात आहे. अवघड आहे हे सगळं. त्यांच्यापैकी बऱ्याच जणांना आतून असं वाटतं आहे की आपण काहीतरी मदत करायला पाहिजे पण, कोणाला मदत करायची? आणि कशी करायची? हेच त्यांना कळत नाहीये. त्यांचे नशीब त्यांना साथ देत नाहीये. त्यामुळे ही माणसं एकाकी पडल्यासारखी झाली आहेत. अगदी मानसिक Quarantine म्हणा हवं तर. स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता दिवसभर इतरांना वाटप करणारी दुसरी फळी बघितल्यावर यांच्या मनात कससंच होतं. पण करणार काय? तळमळत असतात बिचारी.

बाजू दुसरी-
असा एक वर्ग ज्यांचं नशीब खरोखरच पालथं पडलेलं आहे सध्या. यांना खूप सगळं हवं आहे. या वर्गाकडे पैसे नाहीयेत. त्यांच्याकडे शिधासुद्धा नाही. पण त्यांच्याकडे 'मुखवटा' आहे. तोच त्यांचा अडथळाही आहे. तो आहे म्हणूनच तर ते मागू शकत नाहीयेत. पुढे येऊन म्हणू शकत नाहीत की, 'मला द्या'. नशीबलेस बिचारी. त्यांना इतरांनी ओळखा आणि त्यांच्यापर्यंत जाऊन त्यांना बळजबरी करून सगळं द्या.  तेव्हा तुम्ही निघून गेल्यावर ते आतून म्हणणार, "हो! मला हे पाहिजे होतं, पण माफ करा मी मागु शकलो नाही." नशीबलेस बिचारी माणसं!
       एका बाजूला देऊ न शकणाऱ्या आणि दुसऱ्या बाजूला घेऊ न शकणाऱ्या या दोन्ही नशीबलेस वाल्यांना आताच्या कोंडीच्या वातावरणात कुणीतरी एकत्र आणणं फार गरजेचं आहे.  त्यांच्यासाठी एखादा क्रमांक उपलब्ध करून द्यावा, की ज्याच्यावर ते कॉल करून म्हणतील की हो, मला एवढे पैसे द्यायचे आहेत, मला एवढा शिधा द्यायचा आहे. मागणारानेही म्हणावं की, हो मला गरज आहे, मला प्लिज देता आलं तर पहा. अगदी अगदी गॅसचा नंबर आपण लावतो, तसा!
      प्रशासनाने एखादी गाडी फिरवावी, अगदी माणुसकीची भिंत असावी तशी. ज्यांना द्यायचं आहे त्यांनी या गाडीमध्ये पसाभर धान्य टाकावं. तेव्हा तरी या पहिल्या गटातील नशीबलेस लोकांना अपूर्ण राहिलेलं त्यांचं देण्याचं  स्वप्न पूर्ण करता येईल, आणि दुसऱ्या गटातील नशीबलेस माणसांसाठी त्याच गाडीतील, हवा तितकाच गरजेचा शिधा उचलून घेण्याचीही व्यवस्था असावी, जेणेकरून त्यालाही मागण्याची लाज वाटणार नाही आणि तोही त्याच्या नशिबलेसपणातून थोडा बाहेर येईल. कदाचित त्याच्याकडे जे आहे ते तोही त्या गाडीत नक्की टाकण्याची शक्यता आहे, कारण माणसं तशी मनाने चांगली असतात! घंटागाडी आजकाल कचरा जमा करताना महिला वर्गाला बरीच शिस्त लावताना दिसते आहे. मास्क लावा, एकेक या वगैरे. हाच नियम इथेही करता येईल.
       एक असाही प्रश्न आहे की शिधा मिळाला तर कुटुंबाचा खाण्याचा प्रश्न सुटतो आहे हे खरेच आहे, पण काही बाबींसाठी केवळ आणि केवळ पैसाच लागतो हे नाकारून कसं चालेल?खोबरेल तेल, साबण, औषध हवं असेल तर किराणा दुकानात त्याला पैसेच द्यावे लागतील. अशा वेळी आर्थिक संकटात सापडलेलं कुटुंब काय करेल? आणि त्यावर उपाय म्हणून  पैसे वाटप करायचे ठरल्यास माणसं आपली माणुसजात विसरून क्षणात हावरट झालीच म्हणून समजा. फुकट मिळतंय म्हटलं की आपल्याला किती ची मूळ गरज होती ते माणसं पटकन विसरतात हा मोठा पेच आहे. परंतु काही कुटुंबाना पैशाचीही नितांत आवश्यकता आहे हे पूर्णसत्य आहे.
      माणसाने थोडसं मोकळं असावं.ज्याला मनातलं सांगता येतं, मांडता येतं तो नशीबवान! माणसं मोकळी नसली, की ती आतल्या आत कुढत राहतात आणि मग नशीब वेताळाचं रूप घेऊन त्यांच्या मानगुटीवर बसतं.
    आयुष्य हे इतके कसे
    परक्याप्रमाणे वागले
    जे जे नकोसे वाटले,
    नशिबात ते ते टाकले
अशी अवस्था होते. आजच्या कठीण प्रसंगात देण्याच्या यज्ञात झोकून देणाऱ्या सगळ्यांचच अगदी मनापासून करावं तितकं अभिनंदन कमीच आहे. तुमच्याकडे कुणी द्यायला आलं तर किमान त्यांना तुमच्याकडे आल्याचं सार्थक झाल्यासारखं वाटावं अशी मनस्वी वागणूक आणि सन्मान त्यांना  द्या.
      तुम्ही द्यायला जात असाल, तर चमकोगिरी करू नका.
      काहीच नाही तर किमान आपल्या परिचयातल्या एखाद्याला तरी फोन करून हे  विचारा की काही मदत हवीय का? तुम्ही देऊ शकत नसाल तरीही! एव्हढ्यानेही माणुसकी जिवंत राहील.
  एक आशेचा दिवा
  मी पेटता जो ठेवला
  सावरायाला मला
  तो जीव जाळत राहिला!
याची जाणीव ठेवून.

      जे जे सध्यापुरते टेम्पररी नशीबलेस आहेत, त्यांना नशीबवानांच्या पंक्तीत येण्यासाठी योग्य संधी मिळो ही सदिच्छा.

हे दिवस आले तसे जातीलही
माणसांची काळजी घेऊ चला!

✒️
- rajshelkenashik