थिंकोनी कमेंटावे!

◾

*थिंकोनी कमेंटावे!*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

*28 जानेवारी 2026, बुधवार*

लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक.

▪️

*थिंकोनी कमेंटावे!*

   *स्टुपिड कमेंट्स केल्याशिवाय ज्यांचा डेटा ते स्वतः दोघांनाही गप्प बसवत नाही, असे काही लोक सोशल मीडियावर जन्माला आले आहेत. ‘दिवसभर विविध इ-भिंतींवर पोष्टी टाकणे आणि लाईक, कमेंट्सची वाट पाहणे, डकवल्या गेलेल्या पोष्टींवर लक्ष ठेवणे, त्या आपल्या अभ्यासपूर्ण, चिकित्सक नजरेखालून काढणे, त्यात थोडासा का होईना ‘त्रुटी’ नामक क:पदार्थ आढळतो का ते पाहणे, दिसल्यास तत्काळ त्यावर तुटून पडणे, सर्वशक्तीनिशी कमेंटवार करून समोरच्याला गारद करणे आणि मोहीम फत्ते करून विजयीमुद्रेने पुढील पोष्टमोहिमेवर निघणे!’ हा यांचा शिरस्ता. हे सगळं कशासाठी? तर आपल्याकडे इतरांचं लक्ष वेधून घेण्यासाठी, किंवा स्वतःचं फ्रस्ट्रेशन काढण्यासाठी! शिवाय आपल्या संपूर्ण तार्किक, अनुभविक, नोस्टेल्जिक, टायपिक क्षमतांचा पुरेपूर वापर करून डेटाबळ खर्चल्याचं समाधान मिळविण्यासाठी. कधी हे इतरांना हर्ट करतात, तर कधी स्वतःच तोंडघशी पडतात!*

   *हे कमेंटलेखक केवळ साध्या लोकांच्याच पोस्टवर तिरकं लिहीत नाहीत;  तर मोठ्मोठ्या सेलिब्रिटींचे फोटो असलेल्या अनोळखी पोस्टवरसुद्धा तावातावाने कमेंटतात. खूपच घाणेरडा शब्द असेल तर xx अशा फुल्या टाकतात; नाहीतर मग शब्दखेळ, अक्षरबदल करून का होईना आपल्या तिरकस भावना तिथपर्यंत पोहचवतातच! ‘आपली कमेंट एकदा तरी तो सेलिब्रेटी वाचेल’ असे त्यांना वाटते. राजकारणी लोकांनी विरोधी मतं पोस्ट करण्यासाठी चाळीस पैशाने माणसं नेमलेली असतात हेही यांच्या गावी नसते. हे त्यांच्या गर्दीत फुकटच सामील होतात!   ना प्रसंगाचे गांभीर्य, ना कोणत्या वेळी काय कमेंट करावी याचे भान! सगळाच सावळा गोंधळ!*

   *एका मोठ्या नटीला एका मुलाखतीमध्ये मुलाखत घेणाऱ्याने विचारलं की लोक तुमच्या फोटोवर अतिशय खालच्या शब्दात कमेंट्स करतात ते वाचून तुम्हाला वाईट वाटत नाही का? त्यावर तिने दिलेलं उत्तर खूप छान होतं. ती म्हणाली की ‘सोशल मिडियावरच्या कमेंट आम्ही वाचतो’ हे तुम्हाला कोणी सांगितलं? एवढ्या कमेंट्स वाचण्याइतका वेळ तरी आहे का आमच्याकडे? पण तुम्हाला एक मात्र सांगेल. कमेंट्स करणाऱ्याच्या कमेंट्स प्रत्यक्ष तो सेलिब्रिटी जरी वाचत नसला, तरी टाईप करणाऱ्याचे मित्रमंडळ मात्र नक्की वाचत असते, आणि त्यातून कमेंट करणारा कोणत्या लायकीचा आहे हे त्या मित्रमंडळींना कळत असते. वरील सापळा न समजल्यामुळे समाजात सज्जन म्हणून परिचित असलेले अनेकजण इंटरनेटवर मात्र अतिशय खालच्या स्तराला जाऊन कमेंट करत असतात. एक प्रकारे अशा कमेंट करणारा माणूस खराब शब्द वापरून स्वतःचीच लायकी घालवून घेत असतो, पण त्याला भावनेच्या भरात ते समजत नाही!*

    *कमेंट जरूर करावी, पण आपल्या व्यक्तिमत्वाला साजेशी. व्यक्त जरूर व्हावं, पण आपल्या कमेंटचं मूल्य ओळखून. प्रसंग काय आहे, आपण स्वतः कोण आहोत, आपलं समाजातलं स्थान काय आहे, आपलं लिहिलेलं वाचणारे कोण आहेत याचा विचार करून व्यक्त झालं तर व्यक्तही होतं येतं आणि देवाचं देवपणही टिकून राहतं, म्हणून-*

*'जैसा जगी मान, तैसेचि वर्तावे*

*आणि कमेंटावे, थिंकोनिया!*

-

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

अरे संसार संसार जसे कपबशीचे घर

◾

*अरे संसार संसार, जसे कपबशीचे घर*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_21 जानेवारी 2026, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*अरे संसार संसार, जसे कपबशीचे घर*

~~~

    *‘अरे संसार संसार, जसा तवा चुल्ह्यावर, आधी हाताले चटके, तव्हा मिळते भाकर!’ या चार ओळींमध्ये बहिणाबाईंनी जगण्याचं सगळं तत्त्वज्ञान सांगितलं. एका कष्टकरी नवऱ्याने मात्र हेच तत्त्वज्ञान वेगळ्या शब्दात मांडलं, ‘अरे संसार संसार, जसे कपबशीचे घर, बशी बसे आरामशीर, कप हिंडे दारोदार...!’ घ्या आता!*

   *कपबशीचा हा संसार घरागणिक असा वेगळा आहे. काही घरांमध्ये बशी बसलेली, कप हिंडतोय, काही घरांमध्ये कप बसलेला, बशी मरमर करतेय; तर काही ठिकाणी पोरांचं आयुष्य सुखी व्हावं या नावाखाली त्यांनाच वेळ न देता कप आणि बशी दोघेही दिवसभर दारोदार हिंडताहेत! काही असो, संध्याकाळी कप असो की बशी, घरी येणं भाग आहे. तसाही बशीविना कपाच्या आणि कपाविना बशीच्या जगण्याला तरी काय अर्थ आहे? एखाद्या बशीला नसेल आवडला कप, एखाद्या कपाला नसेल आवडली बशी. काही कपांना वाटतं ‘मीच लै हुशार’; तर काही बश्यांना वाटतं, ‘आमच्या कपाला अक्कलच नाही!’ तरी ‘तुझं माझं जमेना; तुझ्याविना करमेना’ असा सगळा मामला! या अशा अतिशहाण्या कप आणि बश्यांच्या खोडी मोडण्यासाठीच बहुतेक देव त्यांच्या अशा ‘चिवित्र’ जोड्या लावून मजा बघत असतो!*

   *‘जोड्या स्वर्गात बनतात’ असं लोक म्हणतात खरं, पण जे तिकडे चुकांडी देऊन, निसटून पृथ्वीवर येतील, त्यांना इथली जुनी जाणकार मंडळी गंडवतात! ‘काहीही करून कपाला आणि बशीला वेगवेगळं राहू द्यायचं नाहीच’ हा त्यांचा खाक्या. जोड झालाच पाहिजे, मग तो पुढे टिको, ना टिको. ‘आमच्या डोळ्यांदेखत होऊ दे’ च्या नावाखाली घाईघाईत कानतुटका कप किंवा तडा गेलेली बशी आपण घेऊन आलो हे मंडळींच्या लक्षातच येत नाही. पुढे आयुष्यभर त्या कप आणि बशीची खडखड ‘बा’ चा ‘बा’ ची चालू राहते. जिथे बशी शांत तिथे कप तडतड्या. जिथे कप शांत तिथे बशी बडबडी. मग बशीघरात दुसरं काय होणार? कधी कप एकाकी, तर कधी बशी!*

    *‘आम्हाला आमच्या मनासारखा कप किंवा बशी निवडून घेऊ द्या’ म्हणणाऱ्या आधुनिक कपबश्याही खूप सुखात आहेत असं काही नाही. नव्याची नवलाई संपली की पुन्हा तिथेही तेच पाढे! काही कपांना त्यांच्याच बश्यांचं त्यांच्यापेक्षा चांगलं झालेलं बघवत नाही, त्यांचा अहंकार दुखावतो; तर आपल्या कपाचं इतर बश्यांनी केलेलं अतिकौतुक काही बश्यांना आवडत नाही, त्यांना कप हातातून निसटायची भीती वाटते! पुढारलेल्या शहरातल्या कपबश्यांचं हे आतलं दुखणं आहे. आता जे व्हायचं आहे ते का थांबणार आहे का? त्यांच्यापेक्षा अडाणी कपबश्यांच्या जोड्या सुखात आहेत.*

   *कपबशीच्या भांडणात ‘माघार कोणी घ्यायची?’ हा फार कळीचा मुद्दा असतो. याचं साधं, सोपं, सरळ आणि सुटसुटीत उत्तर आहे, ‘ज्याला आनंदी राहायचं आहे, त्याने!’ हळूहळू एकमेकांना समजून घेत अनुभवाचे चटके सोसले, की दोघांचंही महत्व अबाधित राहतं. जगणं सोपं आणि सुंदर होतं. म्हणून,*

 _*तुम्हाला जर कधी भेटली अशी भांडकुदळ जोडी*_ 

 _*चहात साखर वाढवा थोडी, पुन्हा वाढवा गोडी!*_

_*विस्कटलेल्या संसाराची आणा रुळावर गाडी!*_

-

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

चुकामुक

◾

*चुकामुक*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_14 जानेवारी 2026, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*चुकामुक*

  *गावाकडच्या भाविकांचा एक ग्रुप काशी यात्रेला गेला. सगळ्या बाया बापड्यांना आणि धोतर टोपी बाबांना घेऊन जाणाऱ्या एजंटने सांगितलं की एका मोठ्या स्टेशनच्या अलीकडेच आपल्याला छोट्या स्टेशनवर उतरायचं आहे, म्हणजे गर्दी टाळता येईल. ठरल्याप्रमाणे मंडळी उतरली; पण एक आजीबाई गाडीतच बसून राहिल्या, आणि त्यांची चुकामुक झाली!*

 *थोड्या वेळाने उतरलेल्या माणसांपैकी कोणाच्यातरी लक्षात आलं की एक आजी गाडीतच राहिल्या, गाडी निघून गेली! पोक्त वयाची दोन माणसं लगोलग मागून आलेल्या दुसऱ्या गाडीने पुढे गेलेल्या गाडीत राहून गेलेल्या आजीबाईंना शोधण्यासाठी गेली. तिच्या घरच्यांना कळवलं. गावाकडून आजीचे नातेवाईक आजीला शोधायला दुसऱ्या गाडीने गेले. आजी कुठे गेली, कुठे उतरली, तिचं काय झालं, काही कळलं नाही. पुढील प्रत्येक स्टेशनवर उतरून शोध घेतला, पण आजीचा काही मागमूस लागला नाही. उत्तर भारतात, तीही हिंदी पट्ट्यात पहिल्यांदाच गेलेली ही गावाकडची अशिक्षित मराठी आजी कशी बरं सापडायची?*

 *मंडळी खूप थकली पण आजी सापडली नाहीच. सगळ्या यात्रेचा फियासको झाला. चेहऱ्यावरचा रंग उडाला. बाया बापड्यांचे डोळे रडून रडून कोरडेठाक झाले. आजीचं अंतिम दर्शन कुणालाही झालं नाही. शेवटी आजीच्या घरच्यांनी जड अंतःकरणाने विचार करून निर्णय घेतला आणि पवित्र काशीच्या तीर्थक्षेत्रावर एका घाटावर आजीचा अंत्यविधी पिठाचा गोळा वगैरे ठेवून ब्राह्मणसाक्षीने आरंभ केला. अवघं वातावरण भावूक झालं.*

 *गंगेत स्नानासाठी डुबकी मारलेल्या एका महिलेने जलदान करण्यासाठी पाणी ओंजळीत घेतलं, आणि 'हर हर गंगेsss!' म्हणत अर्पण केलं आणि समोर बघते तर काय? जिचा अंत्यविधी करत होते ती आजी काही अंतरावर घाटावर जिवंतपणे आंघोळ करत होती! एकच गलका झाला. सगळे धावत धावत आजीजवळ गेले. तिचा मुलगा तिच्या गळ्यात पडून धाय मोकलून रडू लागला. "तू इकडे कशी पोहोचलीस?" विचारल्यावर ती म्हणाली, "गाडीतल्या काही मराठी माणसांशी मी बोलले. ते म्हणाले की काही काळजी करू नका. तुमच्या गावाकडची मंडळी काशी यात्रेसाठी इथे काशीला नक्की येतील. आपण तिथे जाऊन थांबूया. म्हणून मी इकडे येऊन तुमची वाट पाहत बसले. तुम्ही का इतका उशीर केलात!?" सगळ्यांनी कपाळावर हात मारून घेतला. चुकामुक झालेली आजी शेवटी अशी सापडली! जिवंतपणी आजीचा होऊ घातलेला अंत्यविधी होता होता राहिला!!*

 *आयुष्य हे चुकामुकींचा खेळ आहे. इथे प्रत्येकाची कधी ना कधी, कशाशी तरी, कोणाशी तरी चुकामुक होते.माणसांशी झालेली चुकामुक एखाद्या वेळेला या आजीसारखी दुरुस्त होऊ शकते, परंतु नियतीशी, नशिबाशी, आयुष्याशी झालेली चुकामुक कशी दुरुस्त व्हावी? आयुष्यभर माणूस काहीतरी शोधत राहतो अधून मधून असं वाटतं की आपण जे शोधतो आहोत ते आपल्याला मिळत आहे परंतु खरं पाहिलं तर कोणाला काहीच मिळत नाही. लपाछपीच्या खेळात लपलेला गडी सापडावा आणि तेवढ्यात घरच्यांनी बोलावून घ्यावं तसं प्रत्येकाच्या बाबतीत होतं आणि हाती काही मिळण्याच्या काळातच देवाजीचं बोलावणं येतं आणि मग कळतं आयुष्य म्हणजे निव्वळ चुकामुक! म्हणून एक वेळेस तिळगुळ दिले नाही तरी चालतील, परंतु गोड बोलायला काय हरकत आहे?*

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

शहरातली अंधश्रद्धा

◾

*शहरातली अंधश्रद्धा!*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_7 जानेवारी, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*शहरातली अंधश्रद्धा*

*रविवारी शहरातली माणसं तशी आळसावलेली असतात. अंमळ उशिराच उठतात. अशाच एक मॅडम निवांत उठल्या, स्नान वगैरे उरकल्यावर व्हरांड्यात जाऊन सूर्याला नमस्कार करण्यासाठी दरवाजा उघडला. पाहतात तर काय? उंबऱ्याजवळ उजव्या बाजूला मुठभर तांदूळ ठेवलेले. त्यावर हळद, कुंकू टाकलेलं. थोडीशी राखही. एका पिठाच्या गोळ्यात दोन अगरबत्त्या खोचलेल्या. बाजूला एक लिंबू! मॅडमचा आळस कुठल्या कुठे पळाला. झोप खाडकन उडाली. तशाच उलट पावली माघारी गेल्या आणि नवऱ्याला झोपेतून उठवून बाहेर आणलं. नवरा अर्धवट झोपेतच होता, पण समजदार होता. त्याने घडला प्रकार पाहिला, तसाच पुन्हा घरात गेला, केर भरण्याची सुपली आणि झाडू घेऊन आला. सगळं सुपलीत भरलं. शंभर-दिडशे फुटांवरच्या एका झुडपात टाकून हसत हसत आला!*

 *बायको दारात उभी राहून त्याच्या चेहऱ्याकडे पाहत राहिली. त्याने म्हटलं, "विसरून जा. जणू इथं काही नव्हतंच!" ती म्हणाली, "ते ठीक आहे, पण हे जादूटोणा वगैरे तर गावाकडे असतं ना? इथे शहरात सुद्धा??"*

 *तो म्हणाला, "शहर हे सुद्धा एक गावच असतं. अगडबंब पसरलेलं. शहरात कोण राहतं? गावाकडचीच माणसं शहरात येऊन राहतात ना? फरगेट." "अरे पण आपण कुठे कुणाचं घोडं मारलंय? चार महिनेही नाही झाले आपल्याला हे घर घेऊन. इकडचा भाग जरा सुशिक्षित वाटतो, जरा शांतता आहे म्हणून आपण इकडे राहायला आलो ना? आपण तर इथे कोणाला नीटसं ओळखतही नाही. मग हे काय? एवढ्या सुशिक्षित वाटणाऱ्या भागातही जादूटोणा? तरी मी तुला म्हणत होते की अगोदर सीसीटीव्हीची व्यवस्था करूया. तेव्हा तू म्हणालास आताच काही घाई नाही. कोणी केलं असेल हे? आणि आपल्याच दारावर का?"*

 *नवरा म्हणाला, "गावापेक्षा शहरात शिकलेले निर्बुद्ध आणि अतृप्त आत्मे जास्त असतात म्हणून!" बायको म्हणाली, "म्हणजे?" नवऱ्याने सुपली ठेवली आणि म्हणाला, "हे बघ, शहरात माणसं आली, की बरेच जण झटपट श्रीमंत होण्याचा प्रयत्न करतात, काहींचं पोट भरतं; पण मन भरत नाही. सुखदुःख श्रीमंतांनाही आहेत, आणि गरिबांनाही. माणूस सुख गटागटा पितो आणि दुःख चघळत बसतो. दुःखाशी संकटाशी स्वतः दोन हात करण्याची हिंमत नसलेली माणसं मग बाबा लोकांच्या नादी लागतात, आणि 'माझ्यावरचं दुःख, साडीसाती जाऊदे; भले ती दुसऱ्यांवर टाक, पण मला या दुःखातून बाहेर काढ' अशी बावळट मानसिकता ठेवतात. मग हे बाबा लोक सांगतात- तुमच्या आसपास जे सुखी दिसत असतील त्यांच्या दारावर एवढ्या वस्तू देऊन टाका, म्हणजे तुमच्या वाट्याचं दुःख, साडेसाती त्यांना आणि त्यांच्या वाट्याचं सुख तुम्हाला!!' आणि हे वैतागलेले मूर्ख लोक तसंच करत सुटतात.*

*"बापरे! म्हणजे आता आपल्या मागे लागणार की काय ही साडेसाती आणि दुःख?" बायको घाबरल्या सुरात म्हणाली. नवऱ्याने तिच्या खांद्यावर हात ठेवला आणि म्हणाला, "अशी सुखदुःखांची अदलाबदल करणं इतकं साधं, सरळ, सोपं आणि सहज असतं, तर एका रात्रीतून सगळी दुःखी माणसं आनंदी, आणि सगळी आनंदी माणसं दुःखीकष्टी झाली नसती का?? साडेसाती म्हणजे वाईट वेळ नक्की जाते, पण अशी दुसऱ्यांच्या दारात लिंबू मिरच्या टाकून नव्हे! विचार करण्यात आणि टेन्शन घेण्यात वाया चाललेला वेळ जर काम शोधण्यात आणि पैसे कमावण्यासाठी खर्च केला, की साडेसाती जाते म्हणजे जातेच! आणि हो, चांगली वेळ कधीच येत नसते; आपल्याला आपल्याकडे असलेल्या आजच्या वेळेलाच प्रयत्नांनी चांगलं बनवावं लागतं! "चल, चहा ठेव मस्तपैकी, आलं आणि गवती चहा टाकून! राहिलं सीसीटीव्हीचं, तर तो आज बसवून टाकू! मग तर झालं!?*

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

• सरांचे लेख नियमित मिळविण्यासाठी दुवा 

https://chat.whatsapp.com/EsoZ5SCsVxZJfbJ48x3ejJ?mode=ems_copy_t

फोनपुराण!

◾

*फोनपुराण!*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_24 डिसेंबर, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*फोनपुराण!*

अर्थात 

_घरात मोकळेपणाने बोला_

*नवरा-बायको घरी एकटेच निवांत बसले होते. बायकोने हळूच विषय काढला. "अहो ऐका ना, तुमच्या वडिलांना म्हणावं थोडंसं फोनवर बोलणं कमी करा." "का? काय झालं?"*

 *"काय झालं काय, दिवसभर सारखं फोनवर बोलत असतात. इतकं काय बोलायचं असतं कुणास ठाऊक? त्यांना कंटाळा कसा येत नाही? अहो मी म्हणते, ते काय एकटेच नवलाचे मोबाईल वापरतात का? आता घरामध्ये आपल्या इतके फोन आहेत, पण एवढं बोलतो का आपण फोनवर?  अगदी सकाळपासूनच त्यांचे फोन जायला किंवा त्यांना फोन यायला सुरुवात होते. उठले का? चहा घेतला का. नाष्टा केला का? जेवण केलं का."*

 *तुम्ही जाता सकाळी उठून ड्युटीवर. इथे दिवसभर आम्हाला ऐकावं लागतं फोनपुराण! अक्षरश: जेवत असतील आणि फोन जर वाजला, तर तोंडातला घास थांबवून कोणाचा फोन आला बघायला फोनकडे धावतील. झोपलेले असतील आणि रिंग वाजली तर खाडकन उठून बसतील! मिस्ड कॉल पडला तर त्यांना ‘कधी इकडून फोन करू’ असं होतं. आणि तुम्हाला गंमत सांगू का? फोनमध्ये सगळं असतं इंग्लिश. यांचा आणि इंग्लिशचा छत्तीसचा आकडा. त्यातलं यांना ‘ओ की ठो’ कळत नाही. तरी बरोब्बर फोन लावतात बरं! शेवटच्या अंकांकडे बघून त्यांना बरोबर समजतं की हा याचा नंबर, तो त्याचा नंबर. कसं काय कळतं कोण जाणे बाई. पण कधीकधी चुकीच्याच लोकांनासुद्धा लावतात फोन,  मग ऐकणारे सांगतात, बाबा फोन दुसरीकडे लागला! तरी त्यांना काही फरक पडत नाही.*

 *अहो, सगळ्यांची लग्न ते इथेच बसून जुळवतात! कोणाच्या घरी काही भांडण झालं तर त्याचा तोडगाही इथूनच सांगतात. कधी कधी तर इतकं तावातावाने बोलतात की मलाच भीती वाटते- आता फोनवरच भांडण लागतं की काय? मग त्याचं टेन्शन घेऊन पुन्हा ‘राम कृष्ण हरी, राम कृष्ण हरी’ करत बसतात आणि विक्स नाहीतर झंडूबाम मागतात! आता तुम्हीच सांगा या वयात माणसाने फोनला एवढं चिटकण्याची गरज आहे का?”*

*नवरा म्हणाला, “तुला माहितीये का घरात अबोल राहणारी वयस्कर माणसं फोनवर इतकं का बोलतात?” बायकोने विचारलं,  “का?”  तो म्हणाला, “कारण घरातली माणसं त्यांच्याशी खास बोलत नाहीत...! मग त्यांना आपल्याच घरात पोरकं झाल्यासारखं वाटतं. हे पोरकेपण जर फोन भरून काढत असेल तर बोलू देत त्यांना. बोललं की माणूस मोकळा होतो. मोकळ्या देहात मोकळा श्वास फिरतो. तेवढंच चिमुटभर आयुष्य वाढतं. आज फोन आहे, म्हणून त्यांचा आवाज जिवंत आहे. उद्या फोनही नसेल, तेही नसतील. रिंग तेव्हाही वाजेल, पण ती फोनची नसेल; ती असेल केवळ त्यांच्या आठवणींची...!" तिने नवऱ्याकडे पाहिलं, आणि पहिल्यांदाच मनापासून म्हटलं— "उद्यापासून मी त्यांच्याशी बोलते मोकळेपणाने. बस्स?"*

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

• सरांचे लेख नियमित मिळविण्यासाठी दुवा 

https://chat.whatsapp.com/EsoZ5SCsVxZJfbJ48x3ejJ?mode=ems_copy_t

रस्ता आणि पाट्या

◾

*रस्ता आणि पाट्या*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_17 डिसेंबर, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*रस्ता आणि पाट्या*

*"रामराम पाव्हणं!" "रामराम!" "काय, रस्त्यावर बसले, थकले-बिकले की काय? "चला आता थोडंच राहिलं दोन-तीन कोस फक्त." "थकलो नाही, या आंब्याच्या झाडाची सावली दाट वाटली म्हणून बसलो जरा. या वाईच घाई नसली तर, जाऊ संगंच." "कोणगाव म्हणले?" "घडीभर इथल्या जवळच्याच गावचा आहे म्हणा की."*

*"बरं! काय करता मग तुमी कामधंदा?" "पाट्या लावतो!" "पाट्या?? कसल्या? कुठं?" "रस्त्यावर!" "कसल्या पाट्या?" "रस्त्यावरच्या खुणा सांगणाऱ्या!" "आस्सं!! मग लेबर हाय म्हणा की!" "हो लेबरच घडीभर." "मग काढा की तंबाकू. हाय का?" "नाही! मी तंबाखू खात नाही." "काय राव तुम्ही लेबर असून तंबाकू खात नाही? आमच्या गावाकडं तोंडभरून तंबाकूचा बोकना टाकल्याबिगर लेबर कामाला हात लावत नाही. बरं असू द्या. मुकादम कुठाय तुमचा?" "मुकादम आमच्याबरोबर फिरत नसतो. निवांत एका जागी बसतो आणि संध्याकाळी काम किती झालं याचा हिशोब मागतो." "भारीच काम आहे राव तुमचं. बरं मग पाट्या दिसत न्हाईत कुठं?" "पाट्या?? लावून टाकल्या हितून मागच्या सगळ्या!" "मग आजचं काम झालं म्हणायचं!" "नाही. आमचं काम कधीच संपत नसतं." "म्हंजी?" "जिथपर्यंत रस्ता जातो का, तितकं आमचं काम." "आता हितं कंची पाटी लावणार?” "तुम्हीच सांगा कोणती पाटी लावायची. लावून टाकू!" "ऑ? म्हंजी आम्ही सांगणार, आणि तुमी लिवनार का?" "हो मग!" "लिवा मंग, अपघाती वळणाची जागा! लै डेंजर जागाय ही.*

 *हितून मागच्या सगळ्या पाट्या असंच लोकांना इचारून लिवल्या का?" "सगळ्या नाही, पण बऱ्याच. माझ्यापेक्षा इथल्या जुन्या-जाणत्या लोकांना हा रस्ता जास्त चांगला माहित आहे ना! त्यांच्या अनुभवाच्या शहाणपणातून त्यांनी जे सांगितलं तेच मी पाटीवर लिहितो, जसं की तुम्ही आताच म्हणालात, ही अपघाताची जागा आहे म्हणून. मी पुढं लिहितो, जपून जावा. इतकंच." “वा वा! म्हंजी उपकाराचंच काम करता की तुमी.” “तसं काही नाही, ते माझं कामच आहे. पण बघा ना, रस्त्यावर जर पाट्याच नसल्या तर नव्या माणसाने जायचं कसं? एकवेळ मोबाईलमधली रस्ता सांगणारी बाई धोका देईल, पण रस्त्यावरच्या पाट्या कधी धोका देणार नाहीत. हो की नाही?” “आता कस्सं, आक्षी माझ्या मनासारखं बोलले बगा तुमी. एक इचारू का? तुमी मुन्शीपाल्टीमधले पाट्या लावणारे दिसत न्हाई. खरं खरं सांगा, कोण तुमी?”*

  

 *“माझं नाव लेखकराव. माझा तटस्थ मेंदू हा माझा मुकादम. जीवनाचे कडू-गोड अनुभव मी शब्दांतून मांडतो. माझी प्रत्येक कविता, लिखाण, आणि व्याख्यान याच या रस्त्यावरच्या पाट्या! या पाट्यांमधली एखादी जरी पाटी एखाद्या जरी माणसाला अडचणीच्या काळात कामा आली, तरी आयुष्याच्या या अवघड रस्त्यावर या पाट्या लावण्याचं सार्थक झालंच म्हणून समजायचं! काय म्हणता?*

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

• सरांचे लेख नियमित मिळविण्यासाठी दुवा 

https://chat.whatsapp.com/EsoZ5SCsVxZJfbJ48x3ejJ?mode=ems_copy_t

चकवा

◾

*चकवा*

_एक मुद्दा, एक विचार!_

_10 डिसेंबर, बुधवार_

_लेखक - राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक._ 

▪️

*चकवा*

*आजच्या डिजिटल जाहिरातीच्या युगात प्रत्येक दुकान रंगबिरंगी लाइटिंगने सजत असताना एका गरीब दिसणाऱ्या दुकानाची मात्र नेहमी कीव येते. कुठलाही डामडौल नाही, लाइटिंग नाही, गाजावाजा नाही, भपका नाही. एखाद्या साधूने एखादी शांत निवांत जागा बघून तपाला बसावं तसं हे दुकान लोकांच्या गजबजाटापासून आपलं गुमान एका बाजूला असतं. शिवाय दुकानाचं नावही कोणाही गरीब, सामान्य, अल्पशिक्षित माणसाला सहज वाचता येईल असं. अगदी साध्या सोप्या मराठीत लिहिलेलं. 'सरकारमान्य देशी दारू दुकान!'*

  *असं म्हणतात की दूध विकणाऱ्याला घरोघरी जाऊन विकावं लागतं; परंतु दारू विकणारा हा थकल्याभागल्या आत्म्याला परमतृप्तीचा आनंद देणारा असल्यामुळे त्याचे साधक त्याला शोधत-शोधत या दिव्य दुकानापर्यंत स्वतःच जाऊन पोहोचतात, इतकंच नव्हे तर स्वतःला त्या दिव्य तेजाची प्राप्ती झाल्यानंतर मित्रांनाही त्याचा कसा फायदा आहे हे परोपरीने पटवून देत त्यांनाही या सोमरस-भक्तिमार्गात आणतात. आधुनिक भाषेत जिला माऊथ ‘पब्लिकसिटी' म्हणतात ती हीच! देशी दारू दुकानदार गिऱ्हाइकाच्या माघारी पाणी न टाकता त्याच्यासमोरच दारूत पाणी टाकतो, शिवाय ग्लाससुद्धा काचेचा ठेवतो, त्यामुळे गिऱ्हाइकाला त्याचा व्यवहार ‘पारदर्शक’ वाटतो. मग पैसे मागण्याच्या आधीच गिऱ्हाइक काउंटरवर पैसे ठेवतं आणि दिल्या जाणाऱ्या ओल्या प्रसादाकडे मिटीमिटी बघतं. बऱ्याच लोकांना माहीत नसेल की दारू पिणारे लोकही ग्लासामधला पहिला थेंब दोन बोटांच्या टिचकीने देवाला अर्पण करून, डोळे बंद करून, भक्तीभावाने दारू पितात! काही तर अगदी दोन बोटांच्या चिमटीने नाकपुड्या बंद करून, कडू तोंड करून घशात ओततात; पण पितातच! पहाटे पाचला उठून दारू प्यायला जाणारे महाभागही कमी नाहीत.*  

    *इतर दुकानांमध्ये वस्तू घेऊन गिर्‍हाइकाचा किती फायदा होतो माहीत नाही परंतु या दुकानातल्या गिऱ्हाइकाला दारू पिल्याबरोबर पाचच मिनिटात फायदा होतो, म्हणजे ज्ञानवृद्धी होते, अनेक भाषा ज्ञात होतात, वक्तृत्व कला साधते, गायन जमते, स्मरणशक्ती वाढते, शिवाय बडबडीनंतर एक दीड तासात ध्यान आणि समाधीची अनुभूतीही येते! या अनुभूतीचा उच्चांक असा की आपण रस्त्यावर आहोत की गटारात याचेही भान त्याला राहत नाही.*

  *अगोदर 'कष्ट करून थकतो म्हणून पितो' असं म्हणत माणूस दारू पितो, मग हळूहळू दारू त्याला पिते. गिर्‍हाइकाचा बेवडा करते. घरातलं किडूक-मिडूक विकून देशोधडीला लागेपर्यंत, आणि 'चाळीस रुपये द्या ना!’ ची भिक लागेपर्यंत त्याला आपटून आपटून मारते. मग तो घरच्या लक्ष्मीसारख्या बायकोला शिव्या आणि लाथा घालतो आणि जिथे काम करत असेल त्यांच्या शिव्या आणि टोमणे खात राहतो. एके दिवशी छातीच्या पिंजऱ्याचा ताबा खोकल्याची उबळ घेते, आणि अखेरीस चादरीवर पडलेला दम्याचा रोगी, मुलाबाळांना उघड्यावर टाकून, उशीखाली बाटली घेऊन शून्यत्वाला जातो. आपल्यातलं कुणी अशा चकव्यात भरकटत असेल तर त्याला वेळेआधीच सावरा, कारण दारू शेवटी माणसाला संपवते, पण वेळेआधी दिलेला आधार एखादं घर, एखादा संसार वाचवू शकतो!*

  *सरतेशेवटी ज्याने आयुष्यात अजून एकदाही पिलेली नाही, परंतु परिस्थिती त्याला दारूकडे खेचते आहे, त्याने छातीवर दगड ठेवून मनाला ठणकावून सांगितलं पाहिजे की, "काहीही झालं तरी मी या मार्गाला जाणार नाही!" मित्रांनीही जे पीत नाहीत त्यांना अतिआग्रह करून या मार्गाला आणण्याचं पातक करू नये. जे म्हणतात की 'मी कधीकधीच आणि थोडीशीच घेतो', त्यांनी बेवडेपण येण्यापूर्वीच विचारपूर्वक थांबून घेतलं पाहिजे. जे दारूच्या आहारी गेले आहेत, पण त्यांना सोडायची मनापासून इच्छा आहे, त्यांनी डॉक्टरांना भेटून मोकळेपणाने त्यांची इच्छा सांगितली पाहिजे, कारण दारू नक्की सुटते, फक्त पिणाऱ्याची तशी तीव्र इच्छाशक्ती असली पाहिजे. आणि शेवटी राहिले ते, जे भरपूर पितात कारण त्यांच्याकडे चिक्कार पैसा आहे, त्यांना सोडायचीच नाहीये. त्यांना फक्त मजा करायची आहे. त्यांच्याबद्दल काय बोलावं? 'नंगे से खुदा भी डरे!'*

-

-राजेश्वर शशिकला पांडुरंग शेळके, नाशिक 

9423542224.

• सरांचे लेख नियमित मिळविण्यासाठी दुवा 

https://chat.whatsapp.com/EsoZ5SCsVxZJfbJ48x3ejJ?mode=ems_copy_t